Tema 4: (Gonzalo) O deseño curricular

É obvio que cando estamos a falar do sistema educativo e do proceso ensino-aprendizaxe temos que mencionar o currículo. O currículo é a base da educación, trátase da regulación dos elementos que determinan os procesos de ensino e aprendizaxe para cada unha das ensinanzas. Os elementos principais de todo currículo son: obxectivos, competencias, contidos estándares de aprendizaxe avaliables, criterios de avaliación e metodoloxía. Como ben sabemos a elaboración e organización do currículo pasa por diferentes directrices e organismos dende o goberno de Estado, o Ministerio de Educación ou Goberno Autonómico ata os centros educativos. 

No que respecta ás linguas estranxeiras, en concreto á primeira lingua estranxeira, o Estado encárgase de fixar as horas lectivas mínimas e determinar os contidos e os estándares de aprendizaxe, ademais de determinar os criterios de avaliación de logro dos obxectivos. Sen embargo  a avaliación dos contidos é cousa do Ministerio,  e deseña as probas de avaliación final e determina as súas características. O horario lectivo máximo establéceo o goberno Autonómico  e complementa contidos e criterios de avaliación. E os centros encárganse  de complementar os contidos, determinar a carga horaria ou deseñar os métodos didácticos. 

Como obxectivo xeral de todo currículo da ESO en linguas estranxeiras de acordo coa LOMCE destaca o de entender e expresarse  nunha ou máis linguas estranxeiras de xeito apropiado. Mentres que para o Bacharelato é  expresarse con fluidez e corrección nunha ou máis linguas. No tocante á metodoloxía  para a ESO cómpre destacar  aquela na que se fomente o traballo individual e cooperativo do alumnado, é dicir de maneira activa e participativa, que teña un enfoque multidisciplinar coordinado e que atenda ás necesidades individuais de todos os alumnos. Débese fomentar o uso das tecnoloxías e tamén unha correcta expresión oral e escrita, así como a comunicación audiovisual. Sen embargo no Bacharelato destacan o pensamento crítico e autónomo e  o traballo individual e colectivo. 

Un punto forte do currículo é o número de horas  que se deben dar dunha lingua estranxeira nos centros, que no caso da ESO son 3 horas para a primeira lingua estranxeira e de 2 horas na segunda lingua estranxeira nos tres primeiros cursos, mentres que en cuarto son 3 horas. No que ó Bacharelato respecta o número de horas da primeira lingua é de tres horas tamén, pero no caso da segunda lingua  serían dúas horas en primeiro e tres en segundo. Penso que o número de horas fixadas  debería  poder ser modificado polo centro, si debería de haber un número mínimo de horas  que fixaría o Estado pero non só o Goberno Autonómico debería fixar as horas máximas, coido que o centro debería poder ter responsabilidade ó respecto, porque dependendo das características do curso  e mesmo da aula poderían necesitar algunha horas máis ou non. Na miña opinión os centros deberían poder tomar tamén decisións que moitas veces toma o Goberno Autónomo, ó igual que o centro pode adaptar o currículo para aqueles alumnos con necesidades especiais. Ademais na miña opinión tres horas non son suficientes para a boa adquisición dun idioma posto que para conseguir un bo ritmo nunha lingua estranxeira ou conseguir os obxectivos que o currículo nos pide, sería necesario ter clases de idiomas os cinco días da semana ou ter  dúas horas máis á semana nas que se traballe a expresión oral e os alumnos poidan contar con mestres nativos, o que se coñece como auxiliares de conversa.  

Para rematar tanto avaliación da ESO como a de Bacharelato é unha avaliación continua, integradora  e adáptase a avaliación ó alumnado con necesidades específicas. O alumno conta cunha avaliación obxectiva  e no caso das avaliacións finais a primeira é obrigatoria e a segunda é optativa. 

Tema 2: (Eduardo) O ensino de linguas no presente modelo educativo, nacional e autonómico.

Como ben sabemos todos no ano 2013 preséntase unha nova lei educativa, a LOMCE (Lei Orgánica para a Mellora de calidade Educativa) que xorde para mellorar a calidade educativa do noso país. Polo tanto queda claro que  o que se pretende mellorar son os resultados acadados a través dunha planificación eficiente. 

No tocante ás linguas estranxeiras poden apreciarse pequenos cambios no que a terminoloxía se refire, pasan a chamarse primeira lingua estranxeira e segunda lingua estranxeira, e de obrigatorias pasan a  chamarse troncais ou as optativas a ser de libre configuración. Ademais tamén se incide en darlles maior importancia ás materias troncais dentro das cales se encontra a primeira lingua estranxeira e ademais  a lei resalta que se debe potenciar a lingua oral e só se debe empregar a lingua materna como apoio. Unha das principais carencias do sistema educativo actual é o dominio dunha segunda lingua estranxeira, algo que si se inclúe nesta nova lei ademais de que apoia o plurilingüismo para que así os estudantes poidan conseguir fluidez na primeira lingua estranxeira . Para que isto se poida levar a cabo a nova lei fálanos de incorporar expertos con dominio en linguas estranxeiras, xa sexan estranxeiros ou nacionais ou profesorado en programas bilingües ou plurilingües, para así  suplir  a falta de persoal coas competencias lingüísticas necesarias. A maiores  tamén se inclúe a posibilidade de que as administracións establezan que unha parte das materias do currículo se impartan en linguas estranxeiras.  

Dende o meu punto de vista, si que vexo ben unha mellora da primeira lingua estranxeira e que se lle de maior importancia como materia troncal, pero o que non vexo ben é o dominio nunha segunda lingua penso que si se debe fomentar o plurilingüismo pero unha vez que o alumno teña asentada unha primeira lingua. Coido que contamos con moitas carencias no sistema educativo á hora da aprendizaxe das linguas estranxeiras, moitas delas xa se están a suplir pero aínda quedan moitas outras, entón  mellor asentar ben o dominio da primeira lingua e logo pasar a aprendizaxe doutras linguas. A medida que toman nesta lei de contratar máis persoal que dominen unha ou varias linguas para suplir a falta del é moi boa medida, como por exemplo auxiliares de conversa ou persoas nativas para que traballen e melloren a comprensión e a expresión oral. 

Outro dos puntos fortes e que máis se menciona é o das reválidas que serían sobre as materias troncais, polo que afectan directamente á primeira lingua estranxeira. Penso que é moi inxusto que se avalíe o dominio que un alumno ten dun idioma só a través dunha proba, si que pode servir para acreditar que nivel posúe pero non para avaliar todo o aprendido durante a ESO ou Bacharelato. Considero que tamén  sería inxusto que un alumno non puidese obter o titulo de Bacharelato só por non aprobar ditas probas, coido que se debería ter en conta o seu transcurso académico durante o Bacharelato e  para obtelo deberíase obter unha media das dúas. Ademais de que nas probas moitas veces interfiren factores externos que non se teñen en conta e que son importantes. Na miña opinión, as famosas reválidas deberían de contar cunha proba oral na materia de inglés, algo que é primordial para avaliar outra competencia que se ten en conta á hora de establecer os niveis do MCREL, xa que as demais competencias si que se avalían.  

Como conclusión penso que á hora de establecer leis educativas en España o goberno debería de preguntarse porque o dominio dunha lingua estranxeira é tan baixo no noso país, aínda que se mellorou nos últimos anos queda moito por mellorar, e  ademais deberían analizar cales son os principais erros que se cometen na aprendizaxe dun idioma no noso sistema educativo e como se podería mellorar isto. 

Tema 3: (Eduardo) Os niveis de referencia de aprendizaxe de linguas e o desenvolvemento de competencias.

Un dos puntos máis salientables do Marco Común Europeo de Referencia para as linguas é o dos niveis comúns de referencia (capítulo 3). Unha das finalidades do marco é a de describir o dominio lingüístico dun usuario a través de exames e de programas de avaliación. Dito marco conta con seis niveis de referencia que van dende o nivel A1 ata o nivel C2. Estarían organizados en tres niveis básicos que son A, B e C. 

Como nivel máis baixo temos o A, que é o nivel de usuario básico é dicir aquel que sabe comunicarse de maneira sinxela e que é capaz de entender e empregar expresións cotiás ou en áreas de experiencias que son relevantes para o usuario. Dento del temos o A1 ( aceso) e A2 (plataforma). Despois viría o nivel B, que é o nivel de usuario independente  é dicir aquel usuario que é capaz de manter unha interacción e facerse entender no caso de viaxar a un país estranxeiro. Ademais de que sabe enfrontarse de maneira flexible a problemas cotiás e é quen de entender e relacionarse con falantes nativos de maneira fluída e con naturalidade. Consta do B1 (limiar) e B2( avanzado). E xa en último lugar o nivel C, nivel de usuario competente, este usuario é capaz de expresarse de forma fluída e espontánea sen ningún esforzo e con grado de precisión en situacións complexas. Conta co C1 (dominio operativo eficiente) e C2 (mestría). 

Dentro de cada nivel delimítanse unhas capacidades que o usuario debe controlar en cada un dos niveis para as categorías de escribir, falar e entender. Dentro das cales temos a comprensión auditiva, comprensión de lectura, interacción oral, expresión oral e expresión escrita.  

Coido que a clasificación por niveis que se fai no marco está ben para poder falar do nivel de coñecemento que posúe un usuario dunha lingua a nivel de toda Europa, pero coido que non se lle dá a importancia necesaria aquí en España, de feito eu nunca escoitara falar do marco pero si dos niveis. Ter unha base común para determinar o dominio lingüístico dun  usuario é primordial, pero deberiamos de contar cun sistema de avaliación universal por así dicilo que recoñeza o nivel que posuímos. É dicir que deberiamos contar con exames de acreditación de niveis estandarizados para Europa que se baseen en dito marco ó igual que contamos con outras certificacións nos diferentes idiomas como por exemplo Cambridge. Penso que nos centros educativos se deberían de adecuar ós exames a estas medidas ou senón preparalos para unhas probas externas. 

Algo que me chama moito a atención é que coa nova lei educativa se pretenda que un alumno que remate o Bacharelato  deba adquirir un nivel B2, como sabemos que iso é realmente así, como teriamos que avalialo para saber que iso é realmente certo. Se sumamos todas as horas de clases de inglés claro que se  superan as horas que  se necesitan por exemplo para conseguir un B2 nas probas de Cambridge, que son de 500 a 600, pero dende o meu punto de vista non é só o número de horas senón a preparación que se necesita para poder alcanzar ese nivel. Outras preguntas que  veñen a miña menten son sobre que nivel debe acadar un alumno ó rematar primaria e como avaliamos iso ou que probas se deberían facer para que despois fosen válidas a nivel europeo e non só de España. Penso que non é xusto que só sexan válidas probas de acreditación externa e que tamén se deberían realizar probas no noso país que acreditasen o nivel acadado por un alumno o rematar os seus estudos de ESO ou de Bacharelato, e que ditas probas fosen gratuítas .